ArtikelenDuurzaamheid

In goudzoekend en houtkappend Suriname strijdt deze boomkenner vanaf een eiland voor de natuur

fotograaf Hedwig de la Fuente

Gepubliceerd in Trouw.

De 85-jarige boomkenner Frits van Troon is onder natuurliefhebbers een levende legende.

Op het Surinaamse Brokopondo-stuwmeer – officieel het Prof. dr. ir. W.J. van Blommesteinmeer – bevind je je in feite middenin de jungle. Overal steken kleine eilandjes boven het water uit, compleet bedekt met groen. Het zijn de heuvels van eeuwenoud tropisch regenwoud. De dode boomtoppen ertussen vertellen wat hier gebeurde toen in de jaren zestig de Afobaka-stuwdam werd gebouwd. Een stuk bos ter grootte van de gemeente Utrecht liep onder water. Alles wat niet weg kon komen, verdronk.

Een van de beboste eilandjes is van de 85-jarige Frits van Troon. ‘Oom Frits’ in de volksmond, want hij is onder natuurliefhebbers een levende legende. Van Troon groeide op in het gebied dat nu op de bodem van het meer ligt. Al decennialang probeert hij de wereld te vertellen wat hier leeft en heeft geleefd. Zo wil hij voorkomen dat mensen nog zo’n fout maken.

Stroom voor bauxiet

Het bos moest plaatsmaken voor de stroomcentrale van een Amerikaanse bauxietfabriek. Inmiddels is die fabriek verdwenen en levert de dam grofweg de helft van de benodigde energie van het land. Een betere plek voor die relatief groene stroomopwekking was volgens Van Troon de bestaande waterval in de Commewijnerivier geweest. Dat had de natuur en de minstens vijfduizend geëvacueerde bosbewoners heel wat ellende gescheeld.

Vandaag loopt Van Troon voorzichtig over zijn Tonka-eiland, steunend op een houten stok langer dan hij zelf. “Welkom”, roept hij van een afstand, een beetje vermoeid. Hij waadt door het water, want een deel van zijn eiland is ondergelopen. Overal in Suriname staat het water hoog, na een ongekend lange regentijd. Klimaatverandering, verzuchten boeren en oeverbewoners, zo ook Van Troon.

Maar klimaatverandering is niet het belangrijkste probleem waar hij mee zit. Dat zijn ook niet de plastic flesjes en pillenstrips die op de kust zijn aangespoeld. Van Troon loopt er onverstoord tussendoor, beschermd tegen de zon door een petje en t-shirt met logo’s uit voor hem verre werelden…

Lees het hele artikel in Trouw.

Foto: Hedwig de la Fuente